Bir Bakışta TZY
Günümüz dünyasında hızla değişen ekonomik ve sosyal koşullara işletmeler faaliyet konuları açısından aynı hızla refleks göstermek zorunda kalmaktadır.
İletişim olanaklarının yaygınlaşması, ikame ürün çeşitliliğinin artması müşterilere alternatif seçenekler sunmaktadır. Bu sebeple tüketici davranışları da değişmiştir.
Kapalı ekonomilerde veya oligopol, monopol piyasa koşullarında olduğu gibi rahat pazarlama kabiliyeti, fiyat belirleme olanakları kalmamıştır. Artık küresel ekonomik konjonktürle uyumlu kalitede ürün hizmet üretmek ve fiyat belirlemek elzem bir durum olmuştur.
İşletmelerin ana kuruluş amacı kar elde etmek ise genel fiyat ve kalite baskısı altında ancak operasyonel faaliyetlerini daha iyileme yoluna giderek rakibi karşısında avantaj elde edebilir. Yaratılan değer işletmeye avantajlı fiyat belirleme ve nispi kar sağlama olanakları vermektedir.
Bu alan tedarik zinciri yönetim süreçlerinde karşımıza çıkmaktadır.
Tedarik Zinciri’nin en genel ifadeyle tanımı; hedeflenen veya mevcut müşterilerin taleplerini en düşük maliyetle karşılamak, doğru zamanda doğru miktarda doğru yerde mal üretim ve dağıtımını sağlamak üzere, üreticiler tedarikçiler, distribütörler ve perakendecileri en etkili ve verimli şekilde entegre eden bir yaklaşımdır.
Tedarik Zinciri Yönetimi Profesyoneller Konseyine (CSCMP- The Council of Supply Chain Management Profesionals) göre; zincir içerisinde yer alan tüm şirketlerin uzun vadeli performanslarını artırmak amacıyla söz konusu şirketlere ait işletme fonksiyonları ve planlarının zincirdeki tüm şirketleri kapsayacak şekilde senkronize koordine edilmesi olarak ifade edilmiştir.
Başka bir tanım tedarik zincirini; tedarikçileri, lojistik hizmet servis sağlayıcılarını, üreticileri, dağıtıcı ve perakendecileri içine alan ve bunlar arasında malzeme ürün bilgi akışı olan bir elemanlar kümesi olarak yapılmıştır. TZY, işletmenin almış olduğu stratejik kararlar doğrultusunda uygulamaya koyduğu bütünleşik planlama süreci olarak konumlanmıştır.
Tedarik Zinciri yönetim sürecine işletmecilik ve mühendislik bakış açısıyla iki ayrı yönde bakılacak olursa; işletmecilik açısından kastedilen tedarik zincirinin işletmecilik konularını ilgilendiren mali işler boyutudur. Mühendislik açısından bakıldığında ise işin nicel ve fiziki yönleriyle işin yapılabilirliğiyle ilgili boyutu olmasıdır.
TZY araştırma ve analizinde en önemli konulardan biri de zincirin performans ölçütlerinin belirlenmesidir. Bir performans ya da performans ölçüt grubu mevcut sistemin verimliliğini belirlemek ya da alternatif sistemler ile karşılaştırmasını yapmak için kullanılır. Performans ölçütleri ayrıca amaçlanan sistemin tasarımında da kullanılır. İşletmelerin performansına ve dolayısıyla karlılığa olan etkisi finansal olmayan fakat dolaylı yoldan etkileyen ölçütlerle de tespit edilebilir. Örneğin; müşterilere yapılan sevkiyatların verilen teslim sürelerinde gerçekleşmesi, iade ürünlerin toplanması, bakım anlaşmalarının yapılması gibi.
TZY performans ölçümü; genel kabul görmüş standartlarla yapılabileceği gibi işletmenin iç dinamiklerine göre yıllık, dönemsel veya bir amaca yönelik de yapılabilir.
Bu sebeple, işletmeler uygun performans ölçümleriyle düzenli olarak değerlendirmeler yapmalıdır. Bütün bunların maddi karşılığı zincir boyunca nakit akışları düzenli bir hal alır ve maliyetleri düşürerek karlılıklarında artış görülür.